Kontrole inwestycji realizowanych w ramach Programu Czyste Powietrze coraz częściej ujawniają powtarzające się nieprawidłowości, które mogą skutkować uznaniem części kosztów za niekwalifikowane, a w skrajnych przypadkach prowadzić do zwrotu części lub całości dotacji.
Najczęściej stwierdzane błędy podczas kontroli na miejscu w ramach Programu Czyste Powietrze:
Źródło ciepła:
- Nie zezłomowanie starego „kopciucha”, w tym jedynie odłączenie go od instalacji co/cwu, wyniesienie na podwórko. Należy zezłomować stary kocioł na paliwo stałe i dostarczyć do Funduszu Formularz złomowania
- Posiadanie kominka bez certyfikatu ekoprojektu. Zamontowany w budynku/ lokalu mieszkalnym kominek wykorzystywany na cele rekreacyjne powinien spełniać wymagania ekoprojektu określone w Rozporządzeniu Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe albo powinien być trwale wyłączony z użytkowania co ma być potwierdzone opinią kominiarską.
- Posiadanie w budynku piecokuchni, pieca kaflowego. Piec kaflowy/ piecokuchnia powinny być trwale wyłączone z użytkowania co ma być potwierdzone opinią kominiarską lub całkowicie rozebrane.
- Brak protokołu z odbioru kominiarskiego podpisanego przez mistrza kominiarskiego, potwierdzający dostosowanie przewodów kominowych/spalinowych do pracy z zamontowanym kotłem na paliwo stałe. Zlecenie wykonania przeglądu kominiarskiego i przedstawienie do Funduszu protokołu z odbioru kominiarskiego.
- W budynku zainstalowany jest kocioł olejowy, gazowy lub na paliwo stałe spełniający wymagania minimum 5 klasy. W przypadku gdy budynek lub lokal mieszkalny, w którym ma być realizowane przedsięwzięcie, jest wyposażony w inne źródła ciepła niż na paliwo stałe lub w źródła ciepła na paliwo stałe spełniające wymagania minimum 5 klasy według normy przenoszącej normę europejską EN 303-5, dotacja może być udzielona wyłącznie na docieplenie, wymianę stolarki, wentylację mechaniczną z rekuperacją. Istnieje możliwość wymiany źródła ciepła, jeżeli mimo posiadania w budynku/lokalu mieszkalnym kotła gazowego, wykorzystywane jest w tym budynku/lokalu mieszkalnym nieefektywne źródło ciepła na paliwo stałe, z tym że ilość pobieranego paliwa gazowego (średnia z ostatnich 3 lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku o dofinansowanie, a w przypadku okresu krótszego średnia z całego okresu) w tym lokalu/budynku mieszkalnym nie może być wyższa niż 5 600 kWh/rok.
Termomodernizacja:
- Wymiana okien, drzwi, bram garażowych w pomieszczeniach nieogrzewanych.
Wymiana stolarki powinna być wykonana w pomieszczeniach ogrzewanych, w przeciwnym wypadku jest to koszt niekwalifikowany w ramach programu.
- Brak spełniania warunków WT2021 przez wymieniane okna, drzwi. Maksymalne U dla okien to 0,90 W/m2K (dla okien połaciowych 1,1). Maksymalne U dla drzwi/ bram garażowych to 1,30 W/m2K.
- Powierzchnia docieplenia ścian zewnętrznych przedstawiona w Protokole odbioru prac wykonawcy jest większa niż zmierzona podczas kontroli. Często różnica ta wynika z faktu, że Wykonawcy podają powierzchnię ocieplenia ścian bez odjęcia powierzchni okien i drzwi. Koszt kwalifikowany ocieplenia ścian to faktycznie wykonana powierzchnia ich docieplenia.
- Docieplenie połaci dachowych (dachu) na poddaszu nieogrzewanym. Jest to koszt niekwalifikowany w ramach programu. W przypadku poddasza nieogrzewanego przegrodą docieplaną powinien być strop pod poddaszem nieogrzewanym.
- Montaż nowych okien połaciowych na poddaszu, gdzie ich pierwotnie nie było. Jest to koszt niekwalifikowany. Dofinansowaniem w ramach programu objęta jest wymiana starych okien na nowe, a nie montaż okien, których w tym miejscu nigdy nie było.
- Powiększenie otworów okiennych i drzwiowych, montaż okien w nowych otworach ściennych. Powiększona powierzchnia zamontowanych okien oraz nowe okna to koszt niekwalifikowany
- Brak wszystkich warstw zabezpieczenia docieplenia ścian zewnętrznych przed warunkami atmosferycznymi Brak zabezpieczenia izolacji przed warunkami atmosferycznymi może spowodować brak wypłaty dotacji lub jej zwrot za to zadanie
- Zbyt cienka warstwa izolacji dachu lub stropu pod poddaszem nieogrzewanym. Audytorzy w swoich opracowaniach podają grubość izolacji, którą należy dołożyć do istniejącej izolacji. W przypadku usunięcia starej izolacji należy zastosować izolację o takiej grubości, która to izolacja wraz z innymi warstwami przegrody spełni warunki WT2021.
- Przy zastosowaniu docieplenia pianą PUR grubość izolacji jest nierówna. Należy wykonać taką grubość izolacji pianą PUR aby w najcieńszym miejscu odpowiadała przyjętej grubości. Zgodnie z normą PN-EN 14315-2:213-06 deklarowana grubość zamontowanej w obszarze do 200 mm od jakiejkolwiek krawędzi w żadnym pojedynczym pomiarze nie może być mniejsza od grubości izolacji o więcej niż 25mm.
- Rozliczanie docieplanie przegród budowlanych w nowo dobudowywanej części budynku. Jest to koszt niekwalifikowany. Przegrody nowo dobudowanej części domu powinny już spełniać WT2021.
Dokumentacja:
- Brak posiadania oryginałów dokumentów przez Beneficjenta, w tym: faktur, Audytu energetycznego, Protokołów odbioru prac wykonawcy, Formularza złomowania pieca. Opisana sytuacja występuje przeważnie w przypadku występowania Pełnomocnika. Beneficjent powinien otrzymać od niego oryginały wszystkich dokumentów składanych do Funduszu i przechowywać je do końca 5-letniego okresu trwałości projektu.
Trwałość projektu:
- Zdemontowanie urządzeń lub instalacji zakupionych i zainstalowanych w trakcie realizacji przedsięwzięcia.
Skutkuje to wypowiedzeniem umowy o dofinansowanie
i koniecznością zwrotu części lub całości dotacji.
- Zainstalowanie w budynku źródła ciepła np. awaryjnie dodatkowego „kopciucha”, nie spełniającego warunków Programu i wymagań technicznych, określonych w Załączniku nr 2/ 2a/ 2b do programu, w wersji mającej zastosowanie do zawartej umowy o dofinansowanie. Skutkuje to wypowiedzeniem umowy o dofinansowanie i koniecznością zwrotu części lub całości dotacji.