Zreformowany program „Czyste Powietrze” oferuje bezzwrotne dotacje, które pomagają w ociepleniu domów oraz wymianie starych, niespełniających standardów emisyjnych pieców na nowoczesne i ekologiczne źródła ciepła. Inwestycje te pozwalają zmniejszyć zużycie energii w budynkach, obniżyć rachunki za ogrzewanie oraz skutecznie walczyć ze smogiem, który negatywnie wpływa na zdrowie i komfort życia. Nowe zasady programu obowiązują od 31 marca 2025 r., a dokumentacja została zaktualizowana o zmiany wprowadzone 20 lipca 2026 r.

Kto może skorzystać z dotacji?

Beneficjentami programu mogą być osoby fizyczne będące właścicielami lub współwłaścicielami budynku mieszkalnego jednorodzinnego bądź wydzielonego lokalu mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą. Standardowo wymagany okres własności wynosił minimum 3 lata, jednak od 20 lipca 2026 r. wprowadzono istotne wyjątki i skrócenie tego okresu do 1 roku w przypadku zakupu minimum 50% udziału, darowizny lub dożywocia od wstępnych (min. 50% udziału), a także doprecyzowania dotyczące m.in. zasiedzenia i zmian w strukturze lokali. W przypadku nabycia nieruchomości w drodze spadku minimalny okres własności w ogóle nie ma zastosowania.

W zależności od poziomu dofinansowania (podstawowego, podwyższonego lub najwyższego) obowiązują odpowiednie progi dochodowe oraz limity przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Co ważne, jedna osoba fizyczna może być beneficjentem programu tylko raz w związku z realizacją przedsięwzięcia w danym budynku lub lokalu mieszkalnym, a dotacja przysługuje na inwestycje w budynkach, dla których zgłoszenie budowy lub wniosek o pozwolenie na budowę złożono do 31 grudnia 2020 r.

Na co można przeznaczyć środki?

W ramach programu można uzyskać dofinansowanie na szeroki zakres prac i urządzeń, w tym m.in.:

• wymianę nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe (tzw. kopciucha),
• modernizację instalacji c.o. oraz c.w.u.,
• ocieplenie budynku oraz wymianę okien, drzwi i bram garażowych,
• zakup rekuperacji (wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła),
• wykonanie audytu energetycznego oraz świadectwa charakterystyki energetycznej.

Warto pamiętać, że program nie finansuje kotłów gazowych, prac w budynkach wykorzystywanych sezonowo (np. domkach letniskowych) ani w budynkach gospodarczych. Koszt podatku od towarów i usług (VAT) zawsze ponosi beneficjent we własnym zakresie.

Rola operatorów i formy dofinansowania

Do dyspozycji beneficjentów są dwie formy wsparcia: standardowa dotacja oraz dotacja z prefinansowaniem (zaliczka wypłacana przed lub na początku inwestycji, dostępna w podwyższonym i najwyższym poziomie przy wsparciu operatora). Operatorzy (których rolę pełnią gminy oraz WFOŚiGW) zapewniają bezpłatną, pełną opiekę i wsparcie beneficjentom od podjęcia decyzji o inwestycji aż do jej rozliczenia. Od 20 lipca 2026 r. osoby korzystające ze wsparcia operatorów mogą dodatkowo przygotowywać robocze wersje wniosków w systemie GWD.

Gdzie szukać pomocy?

Przed złożeniem wniosku warto zapoznać się ze szczegółowymi zasadami na oficjalnej stronie internetowej czystepowietrze.gov.pl, w lokalnych punktach konsultacyjno-informacyjnych prowadzonych przez gminy oraz bezpośrednio w wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW).

Więcej informacji znajdziesz na stronie: Część I | Program Czyste Powietrze | NFOŚiGW